Mailkat
Link naar e-boek3
Lijnen met Lieke

De hamvraag in de aanpassing van mijn eetpatroon is natuurlijk: en... hielp het? Het antwoord is ja. Ik had, toen ik startte in april 2009, een BMI van 31. Eind maart 2011 bereikte ik een BMI van 25. Daartussen zaten 17 kilo’s die ik uiterst traag ben kwijtgeraakt. Het uiteindelijke doel om een gezond BMI te bereiken, is dus gehaald. Ik zal nog wat verder gaan, zodat ik hopelijk uitkom op een BMI van 23,5.

Viel het mee, dat afvallen? Uhhh, niet echt! Af en toe had ik er flink de balen van. De eerste drie maanden was ik erg gemotiveerd. Na die drie maanden was ik er een beetje moe van en wilde ik liever weer smikkelen zoals ik voorheen deed. In die tijd ging het af en toe ook fout. Ik moest mezelf na een tijdje echt tot de orde roepen en de draad weer oppakken. Ik heb tussendoor nog meegedaan aan 10 bijeenkomsten van de Weight Watchers, een programma dat door mijn werkgever werd aangeboden. Samen met collega’s tussen de middag babbelen over afvallen. Het had wel wat, en ik viel er ook van af, maar na vijf bijeenkomsten stapte ik toch weer over naar mijn eigen dieet waarin ik wat meer mocht eten en dat ook meer voedingsmiddelen bevatte die ik zelf lekker vond. Ik bleef wel vrolijk de bijeenkomsten bijwonen omdat ik alles wat enigszins motiveerde aangreep om door te gaan.

Glucose

Fysiek had ik regelmatig last van hoofdpijn, vooral op winterse ochtenden. Er moesten geregeld een paar koppen koffie (cafeïne) overheen en soms wat pillen voordat het enigszins wegtrok. Hoofdpijn gedurende afvallen is iets wat veel voorkomt. Ik ben er niet zeker van waar dat in zit, maar ik vermoed een gebrek aan glucose. De hersenen werken uitsluitend op glucose, suikers dus, maar kunnen geen glucose opslaan. Als de voorraad op is, dan valt er nog wat te halen uit de lever en uit spierweefsel. Maar dat is na 1 tot 2 dagen ook op. Rest de lever niets anders dan glucose te gaan maken uit aminozuren, de bouwstenen van eiwitten. Belangrijk om te weten is dat glucose niet uit vet kan worden gehaald (wat heel erg jammer is want daar hebben lijners nou net genoeg van). Er doen veel verhalen de ronde als zou de hoofdpijn tijdelijk zijn als je gaat afvallen omdat je eerst wat afvalstoffen moet kwijtraken aan het begin van de lijnperiode, maar dat is onzin. Hoofdpijn kan een terugkerend probleem zijn, ook als je volstrekt evenwichtig eet in een caloriebeperkend dieet.
Rodin, de denker

In het verlengde van dit probleem had ik ook af en toe last van concentratieproblemen. Ik zocht op internet en kwam op een Belgische site waar gemeld werd dat verschillende onderzoeken uitgewezen hebben dat diëters erg slecht scoren op intelligentietests (reactievermogen, aandacht, mentale verwerking en geheugen) in vergelijking met “normale eters”. Lijners haalden dezelfde score op de intelligentietests als een persoon die twee glazen alcohol had gedronken. Wat er niet bij staat is hoe die onderzoeken eruit zagen. Het maakt nogal wat uit of je op 600 calorieën staat, of op 1600 en wat voor soort dieet je volgt. Helaas was er zelfs geen voetnoot bij dat artikel te vinden.

Ik zocht verder, maar in de Nederlandstalige literatuur vond ik niets meer. In de Engelstalige literatuur kwam wel het e.e.a. bovendrijven in de vorm (van abstracts) van wetenschappelijke artikelen. De conclusies in de diverse onderzoeken waren echter tegenstrijdig. Caloriebeperking leek goed te zijn voor het brein van oudere mensen. De cognitieve functies bij deze groep verbeterden volgens sommige onderzoeken aanzienlijk a.g.v. minder eten. In andere onderzoeken werd juist aangegeven dat de cognitieve functies  verminderden als volwassenen - niet behorend tot de groep ouderen - op een caloriebeperkend dieet stonden. Een duidelijk antwoord op de vraag kon ik uiteindelijk niet vinden. Het lijkt me dat naar het effect van caloriebeperking op de hersenen wel wat meer onderzoek mag worden gedaan. We leven tenslotte in een kennismaatschappij en dan is het belangrijk dat die grijze massa bovenin zonder mankeren z’n werk blijft doen, ook als we wat minder moeten eten.
 

Gewoonte

Wat heeft nou uiteindelijk de doorslag gegeven dat ik het gered heb? Het antwoord daarop is: gewoonte. Het duurde lang voor de nieuwe gewoonte was ingesleten en het oude karrenspoor z’n aantrekkingskracht verloor. Ik redde het door het te blijven doen. Ik merkte dat ik op een gegeven moment gewend raakte aan de matigheid. Het werd gewoon. En als iets gewoon is geworden, deel is gaan uitmaken van je eigen systeem, vervaagt de oude manier van leven. Ineens ontdekte ik dat ik na de maaltijd niet nog iets hoefde te eten, dat ik het fruit dat ik op vaste tijden at in mijn dieet, miste als het er een keer niet was, dat een wat al te vol bord eten dat ik vroeger moeiteloos naar binnen werkte, teveel voor me was. Dat was het moment waarop ik me realiseerde dat de verandering ingesleten raakte. En toen was ik voor het eerst een beetje blij. Maar daar heb ik ruim anderhalf jaar over gedaan voor het zover was. Ik realiseer me overigens dat oude slechte gewoontes altijd kunnen terugkeren. Het handhaven van het gewicht zal dan ook nog het nodige kosten. Om dat goed in te zetten, besloot ik mee te doen aan een onderzoek van de Universiteit van Maastricht om vast te stellen of mindfulness (aandachtstraining) daarvoor kan worden gebruikt. Van half mei tot half juli 2011 bezocht ik bijeenkomsten om me de kunst eigen te maken bewuster met eten om te gaan. Mindfulness is erg populair op het ogenblik, en het is goed om te leren mediteren waarbij de aandacht in het moment wordt gebracht en gehouden. Het leert je bewuster te eten, maar ook bewust af te zien van eten. Die ervaring heb ik meegenomen naar lessen hatha yoga, waar ook aandacht is voor meditatie, maar vooral ook ruimte is voor het fysieke aspect. De combinatie van meditatie en de oefeningen om het lichaam te beheersen in hatha yoga bleek voor mij uiteindelijk het beste te werken. 

 

Gedragsverandering

Wat ik verder deed onderweg, was veel lezen over de mechanismen waardoor we te zwaar worden en de gevolgen van overgewicht. Er is nogal wat literatuur over het onderwerp, van beleidsnota’s tot wetenschappelijke artikelen. Als je alles achter elkaar doorneemt, valt enerzijds op hoeveel aandacht er is voor het onderwerp, maar tegelijk valt ook op hoe weinig we eigenlijk weten van wat ons lichaam precies met voeding doet en hoe groot de richtingenstrijd is. Er is ook geen wondermiddel te vinden dat ons makkelijk laat afslanken hoewel er naarstig naar wordt gezocht. Los van mensen die een zodanig overgewicht hebben dat ze in aanmerking komen voor een maagverkleiningsoperatie, zal iedereen uiteindelijk een gedragsverandering moeten ondergaan om af te vallen. Dat die gedragsverandering vaak moeilijk is door alles wat er in de omgeving aan eten te vinden is en door de cultuur waarin we leven, is evident. Aan die problemen wordt wat gedaan als gebruik gemaakt wordt van het concept van EPODE (Ensemble, Prévenons l'Obesité Des Enfants). Epode is een Franse lokale aanpak om overgewicht bij kinderen en volwassenen terug te dringen. Ik meldde daar al wat over op de pagina “oorzaken”, waar ik Martijn Katan aanhaal die op een studie uit 2000 wijst in twee Franse dorpen. In Nederland hebben we dit concept vertaald in JOGG (Jongeren Op Gezond Gewicht) waaraan sinds 2010 verschillende gemeenten meedoen. Het doel is om in 2015 75 JOGG-gemeenten te hebben met een bereik van 5 miljoen inwoners.

Daarnaast bestaat voor individuele volwassenen met een BMI van meer dan 30 sinds 2008 de mogelijkheid je aan te melden bij Co-Eur, het centrum voor obesitas Europa. Hier worden mensen die willen afvallen intensief begeleid door psychologen, voedingskundigen, fysiotherapeuten en artsen. De behandeling duurt 18 maanden met nog een paar jaar nazorg. De resultaten zijn onafhankelijk geëvalueerd. Na 1 jaar waren klanten gemiddeld 7,5% van hun gewicht verloren. Naast Co-Eur bestaan er nog een aantal andere professionele obesitasklinieken in Nederland waar mensen met ernstig overgewicht terecht kunnen.

Voor mensen die noch bij een obesitaskliniek terecht kunnen, noch binnen de JOGG-gemeenten wonen, rest niets anders dan zelf aan de slag te gaan met een dieet. Dat kan met behulp van een diëtiste of met behulp van een groep gelijkgestemden en je kan het tenslotte ook in je eentje doen. Veel zorgverzekeringen vergoeden tegenwoordig de diëtiste. Voor afslanken bij de Weightwatchers (die een evenwichtige afslankmethode hebben ontwikkeld) wordt door sommige zorgverzekeraars eveneens een vergoeding gegeven. Het is de moeite waard om de zorgverzekering hierop na te kijken.
 

Verder lezen

Voor wie zich verder wil verdiepen in het onderwerp, geef ik hieronder een lijstje met interessante links:

Tenslotte nog twee boeken:

Het eerste boek is “Tegenwicht”. Hierin worden vanuit een wetenschappelijk standpunt - zonder dat het al te ingewikkeld wordt - de oorzaken van overgewicht uitgelegd en oplossingen  aangegeven voor de toekomst.

Jaap Seidell & Jutka Halberstadt
TEGENWICHT
ISBN: 9789035135772
Prijs € 17,95 (april 2011)
232 pagina’s.
(ook als e-boek te downloaden).

Jaap Seidell is hoogleraar voeding en gezondheid aan de VU in Amsterdam. Jutka Halberstadt is psycholoog en doet onderzoek naar obesitas binnen dezelfde universiteit

Ik las dit boek vlak voordat ik mijn site naar het internet wilde uploaden. Ik vond het boek uiteindelijk zo interessant, dat ik besloot er wat uitgebreider over te schrijven. Daar gaan de laatste twee pagina’s hierachter over.

 

Het tweede boek is Afvallen en opstaan van Wieke Biesheuvel. Wieke Biesheuvel beschrijft haar problemen met haar eigen overgewicht. Ze is uiteindelijk zo zwaar dat ze op aandringen van haar dochter hulp zoekt en zich inschrijft bij een obesitaskliniek. Haar verhaal gaat over het jaar waarin ze de obesitaskliniek bezoekt en daadwerkelijk afvalt. De focus van het boek ligt primair bij de ontwikkeling die ze doormaakt om haar eetgedrag in de hand te krijgen. Maar in het jaar dat ze daarmee bezig is, moet er wel gewoon gewerkt worden. Als ambassadeur van het Lilianefonds bezoekt ze ontwikkelingslanden. Ook daarover schrijft ze. De schrijnende tegenstelling tussen de ondervoede mensen in veel van die landen en de overvoede mensen in ons deel van de wereld biedt stof tot nadenken. Het boek van Wieke Biesheuvel is interessant omdat er maar weinig echt leesbare boeken bestaan van mensen die het allemaal zelf hebben meegemaakt.

Wieke Biesheuvel
AFVALLEN EN OPSTAAN
ISBN: 9789063054069
Als paperback is het alleen nog 2e hands te verkrijgen
Het boek kan wel als e-boek gedownload worden voor € 7,95.
 

VOLGENDE PAGINA